20 Soru 30 Dakika

20 soruya 30 dakika düşüyorsa soru başına ortalama 1,5 dakikan var. Ama her soruya eşit süre ayırmak en iyi yol değil. En verimli yöntem, sınavı iki turda çözmek: ilk turda bildiğin soruları hızla işaretle, emin olmadığını atla. İkinci turda zor sorulara dön. Son 5 dakikayı da yalnız kontrol ve boş kalanlara ayır.

Bu yazıdaki hesaplar «20 soru, 30 dakika» örneğine göre. Kendi sınavındaki soru sayısı ve süre farklıysa aynı mantığı kendi rakamlarına uygula. Üniversitene göre sınav kurallarını Anadolu AÖF sınav SSS ve AUZEF sınav SSS yazılarında topladık; güncel kuralı her zaman resmî duyurudan kontrol et.

Soru başına süre: ortalama bir hedef, kural değil

30 dakikayı 20'ye bölünce 1,5 dakika çıkar. Bu rakamı bir sınır gibi değil, bir uyarı lambası gibi düşün. Tanım soruları ya da tek bilgi isteyen sorular genellikle 30–40 saniyede biter. Paragraf okutan, işlem isteyen ya da «hangisi yanlıştır» diye soran sorular daha uzun sürer.

Kolay sorularda kazandığın süre, zor sorulara aktarılır. Bu yüzden asıl tehlike, tek bir soruda 4–5 dakika takılıp kalmaktır. Bir soruya 2 dakikadan fazla bakıyorsan ve hâlâ bir ilerleme yoksa, o soruyu bırakmanın zamanı gelmiş demektir.

İki tur stratejisi

Sınavı baştan sona tek seferde, sırayla çözmek kulağa düzenli gelir. Ama sırada zor bir soru geldiğinde hem süre hem moral kaybedersin. İki tur yöntemi bunu önler.

Birinci tur (yaklaşık 18–20 dakika):
- Soruyu oku, cevabı biliyorsan hemen işaretle.
- İki şık arasında kaldıysan, aklındaki cevabı not et ve soruyu «dönülecek» diye işaretle.
- Hiç fikrin yoksa okuyup geç; üzerinde düşünme.

İkinci tur (yaklaşık 5–7 dakika):
- Yalnız işaretlediğin sorulara dön.
- Önce iki şık arasında kaldıklarını çöz; bunlar en hızlı puan getirenlerdir.
- Sonra hiç fikrin olmayanlara bak. İlk okumada aklına gelmeyen bilgi, diğer soruları çözerken hatırlanmış olabilir.

Bu yöntemin bir yan faydası da var: birinci turda kolay soruları peş peşe çözmek seni rahatlatır. Sınav kaygısıyla başa çıkma yazısında da anlattığımız gibi, sınavın ilk dakikalarında küçük başarılar kaygıyı azaltır.

İşaretleme düzeni

Optik form ya da ekran fark etmeksizin, işaretleme hatası bilgi eksikliği kadar puan kaybettirebilir. Bunu önlemek için basit bir düzen kur.

Durum	Kitapçıkta ne yap?
Eminim	Cevabı işaretle, devam et
İki şık arasında kaldım	Elediğin şıkların üstünü çiz, soru numarasının yanına küçük bir işaret koy
Hiç fikrim yok	Soru numarasının yanına farklı bir işaret koy

Optik formla yapılan sınavlarda iki yaygın yol var. Bazı öğrenciler her soruyu çözer çözmez forma geçirir. Bazıları ise cevapları önce kitapçıkta toplar, belli aralıklarla (örneğin her 5 soruda bir) forma aktarır. Hangisini seçersen seç, şuna dikkat et: soru atladığında formdaki satırı da atladığından emin ol. Bir satır kayması, arkasındaki bütün cevapları yanlış yere taşır.

Kitapçığa ne yazılabileceği, karalama yapılıp yapılamayacağı sınava göre değişebilir. Sınav günü kurallarını sınav günü kontrol listesi yazısında bulabilirsin; kesin kuralı sınav görevlisinin talimatından ve resmî duyurudan öğren.

Takıldığında ne yapmalı?

Takıldığın soruda süre kaybetmemenin en iyi yolu şık elemektir. Kesin yanlış olduğunu bildiğin şıkları çizersen, ikinci turda o soruya döndüğünde iş yarı yarıya bitmiş olur. Eleme yollarını çoktan seçmeli sorularda şık eleme teknikleri yazısında ayrıntılı anlattık.

Bir de şunu unutma: zor bir soru, sınavdaki diğer sorulardan daha fazla puan getirmez. Puanlama soru başına eşitse, kolay bir soruyu kaçırmamak zor bir soruyu çözmekten daha değerlidir.

Son 5 dakika

Son 5 dakika yeni soru çözme zamanı değil, kontrol zamanıdır. Saatine baktığında 5 dakika kaldıysa şu sırayı izle:

Boş soru var mı? Önce boş bıraktığın sorulara bak. Sınavında yanlış cevap doğruyu götürmüyorsa, boş bırakmak yerine en olası şıkkı işaretlemek mantıklıdır. Bu kural sınavdan sınava değişebilir; kendi sınavının puanlama kuralını önceden öğren.
Form ile kitapçık uyuşuyor mu? Hızlıca birkaç soruyu karşılaştır, satır kayması olmadığından emin ol.
Kimlik bilgileri tamam mı? Formda ad, numara, kitapçık türü gibi alanlar varsa doğru doldurulduğunu kontrol et.

Kontrol sırasında cevap değiştirme isteği gelebilir. «İlk aklına gelen her zaman doğrudur» yaygın bir inanıştır, ama araştırmalar bunu desteklemiyor: düşünerek yapılan değişiklikler çoğu zaman yanlış cevabı doğruya çevirir. Ölçüt şu olsun: soruyu yanlış okuduğunu fark ettiysen ya da yeni bir bilgi hatırladıysan değiştir; yalnız son dakika telaşıyla değiştirme.

Süre yönetimi sınav günü değil, çalışırken öğrenilir

Bu stratejiler ilk kez sınav salonunda denendiğinde pek işe yaramaz. Süreyi hissetmek alıştırma ister. Evde çalışırken 20 soruluk bir testi 30 dakikalık sayaçla çöz ve iki tur yöntemini uygula. Birkaç denemeden sonra hangi soru türünde yavaşladığını kendin görürsün.

Pratik yapmak için soru bankasındaki testleri kullanabilirsin. Süre tutarak çözdüğün her test, hem konu tekrarı hem de sınav provası olur.

Sık sorulanlar

Soru başına kaç dakika ayırmalıyım?
20 soru 30 dakikalık bir sınavda ortalama 1,5 dakika düşer. Bunu sabit bir kural değil, bir uyarı olarak kullan: kolay sorularda kazandığın süreyi zor sorulara aktar, tek bir soruda 2 dakikayı geçtiysen o soruyu işaretleyip sonraya bırak.

Soruları sırayla mı çözmeliyim?
Sırayla okuyabilirsin, ama sırayla çözmek zorunda değilsin. Bildiklerini hemen işaretleyip emin olmadıklarını sonraya bırakmak, hem süre kaybını hem de zor bir soruda takılmanın yarattığı stresi azaltır.

Emin olmadığım cevabı sonradan değiştirmeli miyim?
Soruyu yanlış okuduğunu fark ettiysen ya da yeni bir bilgi hatırladıysan değiştir; «ilk cevap hep doğrudur» inancı araştırmalarla desteklenmiyor. Somut bir gerekçe yoksa, yalnız telaşla cevap değiştirmekten kaçın.

Boş bırakmak mı, tahmin etmek mi daha iyi?
Bu, sınavının puanlama kuralına bağlı. Yanlış cevaplar doğruları götürmüyorsa boş bırakmak yerine en olası şıkkı işaretlemek mantıklıdır. Kendi sınavının kuralını üniversitenin resmî duyurusundan önceden öğren.